Խորհրդատվություն

+374 94 79 28 56
alik-catinyan
alik-catinyan
alik-catinyan@live.com

Հաճախ Տրվող Հարցեր

Ո՞վ է փաստաբանը:

Փաստաբան է համարվում այն անձը, ով օրենքով սահմանված կարգով ստացել է փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր,փաստաբանների պալատի անդամ է և տվել է երդում։ Փաստաբանը համարվում է իրավական հարցերով անկախ խորհրդատու։

Բոլոր հարցերը...

Բաժանորդագրություն

Անուն:

Էլ.փոստ:

երեխանների իրավունքների պաշտպանություն

2010թվականի դեկտեմբերի 17-ին, ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը դռնբաց դատական նիստում, քննելով Հասմիկ Շահվերդյանի վերաքննիչ բողոքը Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 28.09.2010թ. թիվ ԼԴ2/0210/02/10 վճռի դեմ, կայացված քաղաքացիական գործով ըստ հայցի` Սարո Սարիբեկյանի ընդդեմ Հասմիկ Շահվորդյանի` ամուսնալուծության պահանջի մասին, և ըստ հակընդդեմ հայցի` երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը իրեն հանձնելու և ալիմենտի բռնագանձման պահանջների մասին, պարզեց, որ Սարո Սարիբեկյանը /այսուհետ` Հայցվոր/ հայց է ներկայացրել Դատարան ընդդեմ Հասմիկ Շահվերդյանի /այսուհետ` Պատասխանող/, խնդրելով կողմերին ամուսնալուծել:


Պատասխանողը հակընդդեմ հայց է ներկայացրել Դատարան և խնդրել է կողմերի երեխաների` Անուշ և Անի Սարոյի Սարիբեկյանների խնամքը և դաստիարակությունը հանձնել իրեն և հայցվորից հօգուտ պատասխանողի, երեխաների ապրուստի միջոց` ամսական 60 հազար դրամի չափով ալիմենտ բռնագանձել:

Դատարանի վճռով հայցը բավարարվել է, իսկ հակընդդեմ հայցը մերժվել է:

Դատարանի վճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պատասխանողը, որի պատասխան է ներկայացրել հայցվորը:

Վերաքննիչ դատարանը 2010թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացրել բողոքը վարույթ ընդունելու մասին:

Բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Կայացված վճիռն ակնհայտ անհիմն է ու անօրինական և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ ու հիմնավորմամբ:

Հակընդդեմ հայցադիմումի մեջ նշված է, որ կողմերը եղել են ամուսիններ և 2008թ. նոյեմբերի 20-ին բաժանվել են ընտանեկան անախորժությունների պատճառով:

Համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել են երկու երեխաներ` Անուշ Սարիբեկյանին, ծնված 2004թ. փետրվարի 20-ին և Անի Սարիբեկյանին, ծնված 2007թ. հունիսի 7-ին: Բաժանման օրվանից հայցվորը երեխաներին հարկադրաբար պատասխանողից խլելով, անօրինական պահում է իր մոտ և պատասխանողի բազմաթիվ պահանջներին, որ երեխաներին վերադարձնի, նա ոչ մի պատասխան չի տվել: Երեխաները փոքրահասակ են և նրանց անհրաժեշտ է մոր խնամք:

Ներկայումս անհրաժեշտ է լուծել երեխաների պատասխանողի մոտ բնակվելու հարցը և Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի հիման վրա, հայցվորի նկատմամբ ալիմենտային պարտավորություն սահմանել կայուն դրամական գումարով` ամսական 30.000 դրամի չափով:

Բացի դրանից պատասխանողի կողմից ներկայացված պահանջի համար հիմք է հանդիսանում Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասը, այն հիմնավորմամբ, որ ալիմենտի չափը չի կարող պակաս լինել նվազագույն աշխատավարձի չափից և հիմք ընդունելով նվազագույն աշխատավարձի մասին Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 3-րդ հոդվածը տվյալ չափը կազմում է 30.000 դրամ գումար:

Դատարանը պատասխանողի կողմից ներկայացված փաստերը լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի չի հոտազոտել և գնահատել, որի արդյունքում թույլ է տվել ներքոհիշյալ խախտումները:

Դատարանը սկզբնական հայցի և հակընդդեմ հայցի քննության և վճռի կայացման ընթացքում հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ պատասխանողի ներկայացված պահանջը վերաբերում է փոքրահասակ երեխաների խնամքի հարցին, այսինքն թե երեխաների խմանքը ինչպես է իրականացվել և ինչպես է իրականացվելու: Դատարանի կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ պատասխանողը հիվանդացել է և բուժման պատճառով և տնից հեռացել:

Դատարանը չի գնահատել այն հանգամանքը, որ երեխաները խնամվում են ոչ թե հոր այլ խորթ մոր կողմից, բացի դրանից հաճախ երեխաները գնտվում են իրարից առանձին, այսինքն մեծ երեխան տատի ու պապի հետ բնակվում է սարում, օգնում է անասուններ պահելուն, իսկ փոքրը մնում է հոր և խորթ մոր հետ գյուղում: Դատարանը անտեսել է այն հանգամանքը, որ հայրը հիմնականում երեխաներին չի խնամում և չի խնամելու, քանի որ հիմնականում օրվա ընթացքում աշխատում է դրսում` գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելով, և տուն է վերադառնում միայն երեկոյան, բնականաբար իր երեխաների խնամքի համար ծամանակ չունենալով:

Այս բոլոր հանգամանքները հաշվի չառնելով Դատարանը ներկայացրած հակընդդեմ հայցը մերժելիս հիմք է ընդունել այն հանգամանքը, որ պատասխանողը երեխաների համար առավել բարենպաստ պայմաններ չի կարող ստեղծել: Այսինքն` դատարանը անտեսել է այն հանգամանքը, որ հոր հսկողությանը երեխաներին հանձնելով նրանք խնամվելու են ոչ թե հոր, այլ խորթ մոր կողմից, ով երեխաների համար այլ անձ է հանդիսանում, այլ ոչ թե ծնող և անտեսել է այն հանգամանքը, որ պատասխանողը լինելով երեխաների մայրը կարող է ամբողջ օրը զբաղվել նրանց խնամքով:

Դատարանը երեխաների խնամքի հարցը լուծելիս պետք է օբյեկտիվ և բազմակողմանի հետազոտեր կողմերի կենցաղային, նյութական և այլ պայմանները և գար եզրահանգման, թե ինչ պայմաններով է զիջում երեխաների խնամքը իրականացնելու համար, դրա փոխարեն դատարանը գտել է, որ պատասխանողը առավել պայմաններ չի կարող ստեղծել երեխաների խնամքը իրականացնելու համար:

Դատարանի վճռից և գործի նյութերից կարելի է եզրակացնել, որ Լորուտի գյուղապետարանի հոգաբարձության և խնամակալության մարմնի եզրակացությունը` Հայցվորի պայմանների վերաբերյալ և Այգեհատի գյուղապետարանի հոգաբարձության և խնամակալության մարմնի եզրակացությունը` Պատասխանողի կոնցաղային և խնամքի իրականացման այլ պայմանների վերաբերյալ հավասարարժեք են եղել, մինչդեռ նույնիսկ բնակտարածության առումով Պատասխանողի բնակարանը ավելի հարմարավետ է, քանի որ ընդհանուր բնակելի տարածությունը 82.9 քմ է, որտեղ բնակվում են նրա և իր մայրը, իսկ Հայցվորի բնակարանը ընդամենը երկու սենյականոց բնակարան է, բայց չգիտես ինչու դատարանը այն դիտել է չորս սենյականոց, հաշվի չառնելով, որ երկու սենյակները պատշգամբներ են, իսկ մյուս երկու սենյակներից մեկը ննջասենյակ է, իսկ մյուսը ճաշասենյակ, որտեղ բացի երեխաներից բնակվում են հայցվորի ծնողները և նրա ներկայիս կինը:

Ըստ վերը նշվածի դատարանը հաշվի չի առել երեխաների խնամքի իրականացման համար հետևյալ կարևոր հանգամանքները.

1. երեխաները քանի տարեկան են, ինչպիսի խնամք է նրանց անհրաժեշտ և ում կողմից.

2. ծնողներից յուրաքանչյուրը օրվա մեջ քանի ժամ կարող է տրամադրել երեխաների խնամքին.

3. արդյոք երեխաներին իրարից առանձին պահելը և ընտանիքի աշխատանքներին մասնակից դարձնելը /երեխային սարում պահելը/ բխում է երեխայի շահերից, թե ոչ.

4. ծնողներից յուրաքանչյուրի մոտ երեխաները որքան բնակտարածությունից կարող են օգտվել.

5. Հայցվորի կինը նոր երեխա ունենալով արդյոք կարող է լիարժեք խնամք իրականացնել երեխաների նկատմամբ:

Վերը նշված հանգամանքները հաշվի չառնելով դատարանը կիրառել է Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 3-րդ կետը, որը վերաբերում է 10 տարին լրացած երեխային և նրա կարծիքին, որի դեպքում դատարանը հաշվի չի առել, որ երեխաները փոքրահասակ են և նրանց անհրաժեշտ է մայրական խնամք:

Նշվածի համապատասխան դատարանը թույլ է տվել նյութաիրավական և դատավարական նորմի խախտումներ:

Դատարանը կիրառել է Հայաստանի Հանրապետություն ընտանեկան օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 3-րդ կետը, որը չպետք է կիրառեր, քանի որ գործը վերաբերում է 4 և 6 տարեկան անչափահասների խնամքին, իսկ կիրառված օրենքը վերաբերվում է 10 տարեկան երեխաների խնամքին և դաստիարակությանը:

Որպես դատավարական նորմի խախտում դատարանը թույլ է տվել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ և 130-րդ հոդվածների խախտում, քանի որ օբյեկտիվ, բազմակողմանի, քննություն և հետազոտություն չի իրականացրել, որը անդրադարձել է գործի ելքի վրա:

Խնդրել է բեկանել վճիռը և հակընդդեմ հայցը բավարարել:

Վերաքննիչ բողոքի պատասխան ներկայացրած անձը նշել է, որ վերաքննիչ բողոքը հիմնավորված չէ ոչ փաստական, և ոչ էլ իրավական առումներով: Դատարանի վճիռը ճիշտ և հիմնավորված է, և այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:

Եթե պատասխանողը հոգատար մայր լիներ, ինչու առանց հիմնավոր պատճառի /կողմերի հարաբերությունները լարված չեն եղել, նրան տանից դուրս չեն արել/ լքել է իր կողմից մատնանշված` <<մորական խնամքի կարիք ունեցող 6 և 4 տարեկան>> /այն ժամանակ 4 և 2 տարեկան/ երեխաներին և հեռացել: Մինչև օրս, լինելով կենդանի, երեխաների որպիսությամբ չի հետաքրքրվել, հավանաբար չի կարոտել: Նա իր հաճույքի համար մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն, որտեղ նույնիսկ աշխատել է որոշ ժամանակ: Նրա այն պատճառաբանությունը, որ հիվանդ է եղել և երեխաների հետ շփմանը, նրանցով հետաքրքրվելուն խանգարել է հիվանդությունը չի համապատասխանում իրականությանը:

Եթե նա հիվանդ է եղել թող ներկայացներ այդ փաստաթղթերը, իսկ եթե նա ցանկություն ունի և սրտանց է պահանջում երեխաներին, թող պահանջը ներկայացներ մինչև հայց ներկայացնելը կամ դատարան չդիմեր, գար և ասեր, որ ուզում է տեսնել և խնամել երեխաներին: Եթե հայցվորը զգար, որ նրա մոտ մայրական զգացմունքներ կան նա ինքը կտար երեխաներին: Պատասխանողը դիմել է դատարան ամուսնալուծության հայց ներկայացվելուց հետո, հավանաբար նրան հետաքրքրում է ալիմենտը և ոչ թե երեխաները:

Նրա սառը, անտարբեր վերաբերմունքը երևաց նաև դատարանում` գործի քննության ընթացքում: Երեխաներին <<սիրող մայրը>> դատարան նույնիսկ չի եկել, մի խոսք չի ասել, որ նրա խոսքերից երևար, որ դատարան դիմողը մայր է, թե պարզապես <<ալիմենտ պահանջող կին>>:

Պատասխանողը համատեղ կյանքի ընթացքում էլ երեխաներին չի պահել, նա երեխաների ծննդաբերումից հետո նրանցով չի հետաքրքրվել: Երեխաներին պահել են հայցվորի մայրը և քույրը: Երեխաները որպես մայր ճանաչում են Հայցվորի մորը: Վերջերս, երբ գործը դատարանում էր, պատասխանողը եկել էր երեխաներին տեսնելու, փոքր աղջիկը նրան չէր էլ ճանաչում, իսկ մեծը` սարում, հայցվորի մոր մոտ էր: Այդ հանգամանքը անգամ չհուզեց նրան, թողեց և անտարբեր հեռացավ` համարելով իր պարտականությունը կատարած: Միթե այդպիսի կնոջ կարելի է երեխա վստահել: Եթե երեխաները հանձնվեն պատասխանողին, միևնույնն է նա չի էլ պահի նրանց, բացի դա, այդ քայլը վտանգավոր է երեխաների կյանքի համար: Դատարանը երեխաների խնամքի հարցը լուծել է օբյեկտիվորեն, հաշվի է առել հայցվորի կենցաղային և նյութական պայմանները, երեխաների վիճակը, թե նրանք ինչպես են ապրում հայցվորի մոտ:

Ըստ պատասխանողի երեխաներին խնամում է խորթ մայրը, երեխաներից մեկը սարում է, նրան աշխատեցնում են: <<Խորթ մայր>> հասկացությունը հարաբերական է: Իրականուն հայցվորի երկրորդ կինը երեխաների համար խորթ մայր է, սակայն հայցվորը այդ խորթությունը չի զգացել: Փոքր աղջիկը <<խորթ մորն>> ասում է <<մամա>>, իսկ նա երեխային իր հարազատից չի տարբերում: Եթե հայցվորը վատ վերաբերմունք զգար, երեխային նրա նոտ չեր թողնի: Ստացվում է այնպես, որ <<խորթ մորը>>, իսկ հարազար մայրը իր երեխային կամ երեխան մորը չի ճանաչում: Հարց է առաջանում ով է այստեղ խորթը: Պատասխանողը իբրև բողոքի փաստարկ նշել է նաև, որ սարում վեցամյա երեխան աշխատում է, թե նա որտեղից է այդ ենթադրությունը վերցրել անհասկանալի է:

Եթե պատասխանողը ուշադիր կարդար վճիռը կհասկանար, որ դատարանը բողոքում առաջ քաշած գրեթե բոլոր հարցերը քննարկել է և տվել դրանց պատճառաբանությունները: Ճիշտ է երեխաները փոքր են լավ կլիներ նրանց խնամեր հարազատ մայրը, սակայն եթե հարազատ մայրն անհոգի է, չի կարող երեխա պահել ու խնամել և առանձնապես այդպիսի ցանկություն չունի, բնական է, երեխան քանի տարեկան էլ լինի նրան պետք է խնամի մյուս ծնողը կամ մեկ այլ հարազատ: Այն որ պատասխանողը չի աշխատում չի նշանակում, եթե ծնողը նորմալ մարդ է, նա քիչ ժամանակ տրամադրելով նույնպես կարող է նորմալ կազմակերպել երեխայի խնամքը և դաստիարակությունը:

Երեխաներին ոչ ոք իրարից առանձին չի պահում, եթե ամռանը մի քանի օր ժամանակավորապես երեխան հանգստանալու համար կարող է գնալ սար, դա չի նշանակում, որ նա քրոջից առանձին է պահվում:

Նորմայից ավել բնակտարածությունը առավելություն չէ երեխաներին լավ պահելու և դաստիարակելու համար: Երեխային ամենից առավել հոգատար ծնող է պետք:

Դատարանը ճիշտ վճիռ է կայացրել, այն երեխաների շահերից է բխում, քանի որ երեխաները հայցվորի մոտ լավ ու ապահով են զգում:

Խնդրել է դատարանի վճիռը թողնել անփոփոխ:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը.

1. Կողմերի ամուսնությունը ՔԿԱԳ մարմնում գրանցվել է 04.05.2006թ.

2. Համատեղ ամուսնական կյանքի ընթացքում կողմերն ունեցել են երկու երեխաներ` 20.02.2004թ. ծնված Անուշ և 07.07.2006թ. ծնված Անի Սարոյի Սարիբեկյաններին:

3. 2008թ. նոյեմբեր ամսից կողմերը բաժանվել են, պատասխանողը վերադարձել է Լոռու մարզի Այգեհատ գյուղում գտնվող իրեն համատեղ սեփականությամբ պատկանող տունը, որտեղ բնակվում է մոր հետ: Երեխանորը ապրում են հայցվորի հետ:

4. Հայցվորը 2009թ. հունվարից փաստական ամուսնության մեջ է գտնվում Դոնարա Պետրոսյանի հետ և ունեցել են երեխա` 10.02.2010թ. ծնված Լիլիթ Սարոյի Սարիբեկյանին, որի հայրությունը ճանաչել է:

5. Երեխաները հայցվորի հետ բնակվում են Լոռու մարզի Լորուտ գյուղում վերջինիս ծնողների, կնոջ և երկրորդ ամուսնությունից ծնված երեխայի հետ միասին:

6. Համաձայն Այգեհատի գյուղապետարանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի եզրակացության` ուսումնասիրելով Հասմիկ Շահվերդյանի կենցաղային պայմանները Այգեհատի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովը պարզել է, որ նա բնակվում է իր հայրական տանը, որն ապահովված է բոլոր կոմունալ և կենցաղային հարմարություններով: Տանը բացի իրենից բնակվում է մայրը: Ընտանիքի եկամտի աղբյուրը 3.64 հա վարելահողն է, 1 գլուխ կովը և 2 գլուխ խոզերը: Նշված տան և վարելահողի նկատմամբ Հասմիկ Շահվերդյանը համարվում է համասեփականատեր: Ելնելով ուսումնասիրությունից հանձնաժողովը գտնում է, որ Հասմիկ Շահվերդյանը ընդունակ է պահելու և դաստիարակելու երեխաներին:

7. Լորուտի գյուղապետարանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի 07.09.2010թ. ուսումնասիրության ակտի համաձայն` Սարո Սարիբեկյանը ունի նորմալ պայմաններ, տունը ունի 4 սենյակ, մաքուր հարդարված է, գազաֆիկացված է, ունեն բոլոր անհրաժեշտ պայմանները երեխաների խնամքը ապահովելու համար: Ուսումնասիրությունից պարզվել է, որ երեխաների և հոր փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հայրական տան բարոյահոգեբանական մթնոլորտը բարենպաստ են երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը ապահովելու համար: Ունեն անհրաժեշտ պայմանները, այդ թվում նաև սոցիալապես և նյութապես բավարարված են: Երեխաները հաճախում են մանկապարտեզ: Հանձնաժողովը տալիս է դրական եզրակացություն երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը կազմակերպելու հոր` Սարո Սարիբեկյանի հետ:

Քննելով վերաքննիչ բողոքը դրանում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` վերաքննիչ դատարանը եկավ հետևյալ եզրակացության.

Դատարանը սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված է համարել այն հանգամանքը, որ կողմերը ամուսնական կյանքի ընթացքում ունեցել են երկու երեխաներ`20.02.2004թ. ծնված Անուշ և 07.07.2006թ. ծնված Անի Սարոյի Սարիբեկյաններին: Կողմերը 2008թ. նոյեմբեր ամսից բաժանվել են և պատասխանողը վերադարձել է Լոռու մարզի Այգեհատ գյուղում գտնվող իր հայրական տուն, որտեղ մինչև օրս բնակվում է մոր հետ: Հայցվորը 2009թ. հունվար ամսին ամուսնացել է Դոնարա Պետրոսյանի հետ և այդ ամուսնությունից ունի երեխա` 10.02.2010թ. ծնված Լիլիթ Սարոյի Սարիբեկյանին, որի հայրությունը ճանաչել է: Երեխաները հայցվորի հետ բնակվում են Լոռու մարզի Լորուտ գյուղում վերջինիս ծնողների, կնոջ և երկրորդ ամուսնությունից ծնված երեխայի հետ միասին:

Վերը նշված փաստերի հիմնավորմամբ դատարանը եկել է այն հետևություն, որ հայցը պետք է բավարարել, քանի որ կողմերը փաստացի բաժանվել են և հայցվորը կազմել է նոր ընտանիք, հնարավոր չէ վերականգնել կողմերի ընտանիքը, ուստի նրանց պետք է ամուսնալուծել, իսկ հակընդդեմ հայցը պետք է մերժել այն պատճառաբանությամբ, որ պատասխանողը չնայած խոչընդոտների բացակայության, շուրջ երկու տարի իր ծնողական պարտականությունները երեխաների նկատմամբ չի կատարել, նույնիսկ նրանց չի տեսակցել և նրանց հետ չի շփվել, որի արդյունքում նրա և երեխաների միջև խզվել են ծնող-զավակ հարաբերությունները: Ներկայումս էլ նա իր կապերը վերականգնելու և բավարարելու ուղղությամբ որևէ միջոց չի ձեռնարկում, ինչը հիմք է տալիս հանգելու համոզման, որ նա իր վարքագծով, երեխաների նկատմամբ ունեցած իր անտարբեր վերաբերմունքով ի վիճակի չէ իր հետ ապրելու դեպքում երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը կազմակերպել ավելի լավ, քան կազմակերպում է նրանց հայրը, որի մոտ երեխաները ապրում են ապահով, խախաղ կյանքով` միջավայրին հարմարված, հաճախում են մանկապարտեզ, նրանց խնամքը և դաստիարակությունը իրականացնելիս օգնում են նաև հայցվորի կինը և մայրը, որոնց հետ երեխաները խապված են:

Դատարանը առաջնային համարելով երեխաների շահերը, հաշվի առնելով կողմերի անձնական և բարոյական հատկանիշները, նրանց բնակարանային և կենցաղային պայմանները, նրանց վերաբերմունքը երեխաների նկատմամբ, երեխաների նրանցից յուրաքանչյուրի հետ ունեցած հարաբերությունները և կապվածության աստիճանը, եկել է այն հետևության, որ երեխաներին պետք է թողնել ապրելու հոր մոտ, քանի որ նա ունի բոլոր անհրաժեշտ պայմանները երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը լիարժեք կազմակերպելու համար:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերն այն մասին, որ դատարանը գործը քննել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության 53-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջների խախտմամբ հիմնավոր է և բավարար է վճիռը` հակընդդեմ հայցը մերժելու մասով բեկանելու և գործը այդ մասով նոր քննության ուղարկելու համար, ուստի և վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարման է ենթակա մասնակիորեն, իսկ բողոքարկվող վճիռը` հայցը բավարարելու մասով պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` դատարանը յուրաքանչյուր ապացույց գնահատում է գործում եղած բոլոր ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:

Գործում առկա Լորուտի գյուղապետարանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն` Սարո Սարիբեկյանը ունի նորմալ պայմաններ, տունը ունի 4 սենյակ, մաքուր հարդարված է, գազաֆիկացված է, ունեն բոլոր անհրաժեշտ պայմանները երեխաների խնամքը ապահովելու համար: Ուսումնասիրությունից պարզվել է, որ երեխաների և հոր փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հայրական տան բարոյահոգեբանական մթնոլորտը բարենպաստ են երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը ապահովելու համար: Ունեն անհրաժեշտ պայմանները, այդ թվում նաև սոցիալապես և նյութապես բավարարված են: Երեխաները հաճախում են մանկապարտեզ: Հանձնաժողովը տալիս է դրական եզրակացություն երեխաների խնամքը և դաստիարակությունը կազմակերպելու հոր` Սարո Սարիբեկյանի հետ:

Գործում առկա Այգեհատի գյուղապետարանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն` ուսումնասիրելով Հասմիկ Շահվերդյանի կենցաղային պայմանները Այգեհատի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովը պարզել է, որ նա բնակվում է իր հայրական տանը, որն ապահովված է բոլոր կոմունալ և կենցաղային հարմարություններով: Տանը բացի իրենից բնակվում է մայրը: Ընտանիքի եկամտի աղբյուրը 3.64 հա վարելահողն է, 1 գլուխ կովը և 2 գլուխ խոզերը: Նշված տան և վարելահողի նկատմամբ պատասխանողը համարվում է համասեփականատեր: Հանձնաժողովը գտնում է, որ պատասխանողը ընդունակ է պահելու և դաստիարակելու երեխաներին:

Վերը նշված եզրակացությունների համադրմամբ կողմերի կենցաղային պայմանների գնահատում դատարանի կողմից չի կատարվել, քանի որ դատարանը ուշադրություն չի դարձրել այն հանգամանքին, որ փաստորեն ում տանն է հայցվորը բնակվում չի պարզվել, մինչդեռ պատասխանողը բնակվում է իրեն համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող տանը միայն մոր հետ, այն դեպքում երբ հայցվորը բնակվում է ընտանիքի յոթ անձով, եզրակացությունից պարզ չէ նաև հայցվորի ապրուստի աղբյուրը, մինչդեռ պատասխանողի նյութական վիճակի վերաբերյալ հանձնաժողովը հստակ նշել է, որ առկա է վարելահող և տնային կենդանիներ:

Նման պայմաններում դատարանի` կողմերի կենցաղային և բնակարանային պայմանների վերաբերյալ գնահատականը չի հիմնավորվում գործով ձեռք բերված ապացույցներով: Բացի դա գործում բացակայում է որևէ ապացույց հիմնավորող դատարանի այն հետևությունը, որ պատասխանողը երեխաների նկատմամբ անտարբեր է, նրանց չի տեսակցել, չի շփվել և այդ ուղղությամբ միջոցներ չի ձեռնարկում, դրան հակառակ սույն գործով նա հայց է ներկայացրել երեխաներին իր հետ բնակեցնելու պահանջով, իսկ հայցվորի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանի համաձայն, նաև այցելել է երեխաներին տեսնելու համար և այս պարագայում դատարանի դրա վերաբերյալ, ինչպես նաև կողմերի անձնական և բարոյական հատկանիշների, երեխաների հետ հարաբերությունների և կապվածության աստիճանի վերաբերյալ հետևությունները անհիմն են և արվել են ենթադրությունների հիման վրա, քանի որ այդ հարցերը պարզելու վերաբերյալ տվյալ դեպքում որևէ քննություն չի իրականացվել և դատարանը հաշվի է առել միայն հայցվորի կողմի ցուցմունքները:

Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` դատական կարգով ամուսնալուծվելիս, ինչպես նաև անկախ քաղաքացիական կացության ակտերի պետական գրանցում իրականացնող մարմիններում ամուսնալուծվելիս ամուսինները կարող են դատարան ներկայացնել համաձայնություն այն մասին, թե նրանցից ում հետ են ապրելու երեխաները, երեխաներին և /կամ/ անաշխատունակ անապահով ամուսնուն հապելու համար ապրուստի միջոցները հոգալու կարգի, այդ միջոցների չափերի կամ ամուսինների ընդհանուր գույքի բաժանման մասին:

Ամուսինների միջև համաձայնության բացակայության դեպքում դատարանը պարտավոր է`

ա/ որոշել, թե ամուսնալուծությունից հետո ծնողներից ում հետ պետք է ապրեն երեխաները.

բ/ որոշել, թե որ ծնողից և ինչ չափով պետք է ալիմենտ /ապրուստավճար/ բռնագանձվի.

գ/ ամուսինների /ամուսիններից մեկի/ պահանջով կատարել նրանց ընդհանուր սեփականությունը համարվող գույքի բաժանումը.

դ/ ամուսնուց ապրուստի միջոց ստանալու իրավունք ունեցող մյուս ամուսնու պահանջով որոշել այդ միջոցների չափը:

Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ծնողների միմյանցից առանձին ապրելու դեպքում երեխաների բնակության վայրը որոշվում է ծնողների համաձայնությամբ: Համաձայնության բացակայության դեպքում ծնողների միջև վեճը լուծում է դատարանը ելնելով երեխաների շահերից և հաշվի առնելով տասը տարին լրացած երեխայի կարծիքը: Ընդ որում, դատարանը հաշվի է առնում երեխայի կապվածությունը ծնողներից յուրաքանչյուրի, քույրերի ու եղբայրների հետ, երեխայի տարիքը, ծնողների բարոյական և անձնական այլ հատկանիշները, ծնողներից յուրաքանչյուրի և երեխայի միջև գոյություն ունեցող հարաբերությունները, երեխայի դաստիարակության ու զարգացման համար պայմաններ ստեղծելու հնարավորությունը /ծնողների գործունեության /աշխատանքի/ բնույթը, նրանց գույքային ու ընտանեկան դրությունը և այլն/:

Սույն գործով պատասխանողը պահանջ է ներկայացրել երեխաներին իր հետ բնակվել թույլատրելու մասին, իսկ հայցվորը նման պահանջ հայցադիմումով չի ներկայացրել:

Նման պայմաններում դատարանը խախտելով վերը նշված օրենքի պահանջը այդպես էլ չի որոշել և վճռի եզրափակիչ մասում չի անդրադարձել այն հարցի լուծմանը թե ի վերջո կողմերի երեխաները ծնողներից որ մեկի հետ պետք է ապրեն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց միջև այդ հարցի վերաբերյալ առկա է վեճ, որը միայն դատարանը պետք է լուծեր:

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերաքննիչ բողոքի համար օրենքով սահմանված պետական տուրքի վճարման ժամկետը հետաձգվել էր, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հարցի լուծմանն անհրաժեշտ է անդրադառնալ գործի նոր քննության ժամանակ:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 220-րդ և 221-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ դատարանը որոշեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.09.2010թ. թիվ ԼԴ2/0210/02/10 քաղաքացիական գործով կայացրած վճիռը մասնակիորեն` հակընդդեմ հայցը մերժելու մասով բեկանել և գործն այդ մասով ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: Վճիռը մնացած մասով թողնել օրինական ուժի մեջ:

 

Առցանց ծառայություններ

Ընտրեք վճարային համակարգը.



Ծառայությունների մատուցման պայմանները:

Հարցում

Երբեւէ դիմե՞լ եք արդյոք փաստաբանի օգնությանը:
 

Օգտակար հղումներ

ՀՀ Ազգային ժողով
www.parliament.am

ՀՀ Կառավարություն
www.gov.am

ՀՀ Սահմանադրական դատարան
www.concourt.am

ՀՀ Արդարադատության նախարարություն
www.moj.am

ՀՀ Դատախազություն
www.genproc.am

ՀՀ Ոստիկանություն
www.police.am

ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան
www.ombuds.am

ՀՀ Փաստաբանների պալատ
www.advocates.am

Այցելուներ

Այցելություններ [+/-]
Այսօր:
Երեկ:
2 օր առաջ:
21
130
151

-21
Այս շաբաթ:
Նախորդ շաբաթ:
2 շաբաթ առաջ:
302
904
945

-41

Գործարկման պահից
Ընդամենը 128 054